การสืบพันธุ์

posted on 03 Jan 2011 10:59 by 50221364145

การสืบพันธุ์ หมายถึง การเพิ่มจำนวนลูกหลานที่มีลักษณะเหมือนเดิมของสิ่งมีชีวิต โดยที่สิ่งมีชีวิตรุ่นใหม่ที่เกิดขึ้นนี้จะทดแทนสิ่งมีชีวิตรุ่นเก่าที่ล้ม หายตายจากไป ทำให้สิ่งมีชีวิตเหลือรอดอยู่ในโลกได้โดยไม่สูญพันธุ์ไป

การสืบพันธุ์ แบ่งออกเป็น
1.   แบบไม่อาศัยเพศ
       -การแบ่งตัวออกเป็นสองส่วน (BINARY FISSION) พบในอะมีบา พารามีเซียม และ แบคทีเรีย
       -การแตกหน่อ (BUDDING) พบในยีสต์ และ ไฮดรา
       -การงอกใหม่ (REGENERATION) พบในพลานาเรีย และ ดาวทะเล
2.   แบบอาศัยเพศ
       -สัตว์ที่แยกเพศจะเป็นการปฏิสนธิภายนอก พบในปลา สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตวส์ชั้นต่ำ และการปฏิสนธิภายใน พบในฉลาม สัตว์เลื้ยคลาน นก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
      -สัตว์ที่มีสองเพศในตัวเดียว จะมีการผสมในตัวเอง เช่น Cnidaria Flatwarm

        และผสมข้ามตัว เช่น Annelids

การสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว

การสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวมีทั้งแบบอาศัยเพศ และไม่อาศัยเพศ การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศส่วนหใญ่เป็นการแบ่งเซลล์เป็น 2 ส่วนเท่าๆกัน (Binary Fission) เช่น อะมีบา พารามีเซียม บางสิ่งสืบพันธุ์โดยการแตกหน่อ (Budding) เช่น ยีสต์ นอกจากนี้สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวบางชนิดก็มีลักษณะการสืบพันธุ์คล้ายการสืบ พันธุ์แบบอาศัยเพศ เช่น พารามิเซียม เซลล์มี 2 นิวเคลียส คือ ไมโครนิวเคลียส (Micronucleus) และแมโครนิวเคลียส (Macronucleus) พารามิเซียม 2 เซลล์จะจับคู่กัน (Conjugation) เพื่อแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรม จากนั้นจึงแยกกัน และแบ่งเซลล์เพิ่มจำนวนตามปกติ

การสืบพันธุ์ของสัตว์

การสืบพันธุ์ของสัตว์มีทั้งแบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศพบในสัตว์ที่มีร่างกายไม่ซับซ้อน และมีความสามารถในการงอกใหม่เช่น พลานาเรีย ดาวทะเล สัวต์พวกนี้สามารถสืบพันธุ์ด้วยวิธีการงอกใหม่ซึ่งเกิดขึ้นโดยส่วนของร่าง กายที่ขาดออกไปหรือสูญเสียไปด้วยสาเหตุใดก็ตามก็สามารถเจริญเติบโตเป็นตัว ใหม่ได้ ทำให้มีจำนวนเพิ่มขึ้น

สัตว์หลายชนิด เช่น ฟองน้ำ และไฮดรา สามารถสร้างสิ่งมีชีวิตใหม่จากเซลล์ และกลุ่มเซลล์ของเดิม เรียกว่า การแตกหน่อ ซึ่งจะเจริญจนกระทั่งได้เป็นสิ่งมีชีวิตตัวใหม่ที่เหมือนเดิม แต่มีขนาดเล็กกว่า ต่อมาหน่อจะหลุดออกมาจากตัวเดิมและเจริญเติบโตต่อไป

การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเกิดจากการปฏิสนธิ (Fertilization) ของเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้หรืออสุจิ กับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมียหรือเซลล์ไข่ อาจจะเกิดภายในหรือภายนอกร่างกายของสัตว์เพศเมียก็ได้ แล้วเอากัน โดยเซลล์ไข่ที่ได้รับการผสมแล้วเรียกว่าไซโกต จะเจริญเติบโตเป็นเอ็มบริโอ และตัวเต็มวัยที่สามารถสืบพันธุ์เพิ่มจำนวนประชากรต่อไปได้

สัตว์ส่วนใหญ่มีอวัยวะเพศแยกกันอยู่คนละตัวเป็นสัตว์เพศผู้และเพศเมีย แต่บางชนิดจะมีทั้งสองเพศในตัวเดียวกันเรียกว่า กะเทย (Hermaphrodite) เช่น ไฮดรา พลานาเรีย ไส้เดือนดิน เป็นต้น